Το AI αυξάνει την παραγωγικότητα του εργαζομένου. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν τον κοστίζει.
Για τους εργαζόμενους γραφείου, το AI δεν είναι μόνο ένα εργαλείο πια, αλλά ένα νέο εργασιακό περιβάλλον, που αλλάζει συνεχώς δυνατότητες, ρυθμούς και απαιτήσεις. Για τους εργαζόμενους η υιοθέτηση του AI έχει διπλή επίδραση: μπορεί να ενισχύσει την καινοτομία και την αποτελεσματικότητα της εργασίας, όμως από την άλλη πλευρά μπορεί να αποτελέσει μία ιδιαίτερα στρεσογόνα κατάσταση από την οποία δύσκολα μπορεί να βγει κανείς.
Τι συμβαίνει τελικά;
Το AI παρουσιάστηκε ως ένα εργαλείο που θα βοηθήσει τους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους, κάτι που όπως φαίνεται όντως συμβαίνει. Όμως αυτό που επίσης συμβαίνει είναι πως αυξάνει συνεχώς τις απαιτήσεις, χωρίς απαραίτητα να μειώνει τη δουλειά που πρέπει να κάνει στο σύνολο ο εργαζόμενος. Οι εργαζόμενοι πρέπει συνεχώς να μαθαίνουν νέα εργαλεία και δεξιότητες, να προσαρμόζονται σε ασαφείς διαδικασίες και να διατηρούν υψηλή απόδοση, σκεπτόμενοι πως αν δεν μπορέσουν να ανταπεξέλθουν, μπορεί να αντικατασταθούν από το ίδιο το AI.
Τα παραπάνω συνδέονται με techno-overload, techno-complexity, techno-invasion και techno-insecurity, δηλαδή πίεση για να δουλεύουν γρηγορότερα, αίσθηση ανεπάρκειας, συνεχή διαθεσιμότητα και φόβο αντικατάστασης.
Πιο αναλυτικά, η επίδραση του AI στον άνθρωπο έρχεται μέσω του job stress. Η καλύτερη διαχρονική μελέτη έδειξε πως το AI δεν αυξάνει άμεσα το burnout, αλλά έμμεσα, αυξάνοντας το εργασιακό stress. Η συνέχεια αυτού είναι η εξάντληση του εργαζόμενου, η μείωση της εργασιακής ικανοποίησης και η εκτενής σύγκρουση προσωπικής ζωής-εργασίας, και όλα αυτά μπορούν να συμβαίνουν ενώ παράλληλα η παραγωγικότητα αυξάνεται. Αυτή είναι λοιπόν η παγίδα που δεν βλέπουν οι οργανισμοί, καθώς τα νούμερα ανεβαίνουν, όμως η ικανοποίηση των εργαζομένων μειώνεται.
Οι κύριοι μηχανισμοί επιβάρυνσης του εργαζόμενου
- Γνωστική Υπερφόρτωση: το multitasking και τα πολύπλοκα εργαλεία ενισχύουν τη γνωστική κόπωση και το stress.
- Ψηφιακή Επιτήρηση: ο συνεχής αλγοριθμικός έλεγχος συνδέεται με αυξημένο stress και χαμηλότερη αυτονομία.
- Συνεχής Συνδεσιμότητα: θολώνει τα όρια εργασίας και προσωπικής ζωής, αυξάνοντας έτσι τη σωματική αλλά κυρίως την πνευματική εξάντληση.
- Αβεβαιότητα: τα εξελιγμένα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης αυξάνουν το άγχος των εργαζομένων, καθώς νιώθουν πως ενδέχεται να χάσουν τη δουλειά τους λόγω αυτής.
Πώς μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε;
Ανθρωποκεντρικά εργαλεία. Μία από τις λύσεις είναι η δημιουργία εργαλείων που διαμορφώνονται στα μέτρα και τις δεξιότητες των εργαζομένων, μειώνοντας έτσι το γνωστικό φορτίο — δηλαδή είναι εύκολο για τους εργαζόμενους να τα χρησιμοποιήσουν χωρίς να «κάνουν overload» το σύστημα του εγκεφάλου τους.
Εκπαίδευση. Η δεύτερη λύση είναι η απαραίτητη εκπαίδευση των εργαζομένων πάνω στη χρήση των εργαλείων αυτών. Αυτό θα δώσει στον εργαζόμενο την ικανότητα να χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη με ευκολία και άνεση, χωρίς να του επιφέρει εξάντληση. Έχοντας την ικανότητα να ελέγχει τα εργαλεία αυτά, μειώνεται το άγχος του και το αίσθημα απειλής που είχε.
Υποστηρικτική κουλτούρα. Τρίτη λύση είναι η δημιουργία μιας κουλτούρας που προάγει το wellbeing του εργαζόμενου, του δίνει τη δυνατότητα να αποφορτίζεται, να κάνει τα απαραίτητα διαλείμματα και να παρακολουθείται στο σύνολο η πνευματική και σωματική του υγεία.
Εν κατακλείδι, το AI είναι κάτι που ήρθε για να μείνει και ο στόχος είναι να υπάρχει άριστη συνεργασία με τον εργαζόμενο, χωρίς όμως να τον εξαντλεί και να του προκαλεί περισσότερο stress.
Πηγές / Βιβλιογραφικές Αναφορές:
1. Kim, B.-J., & Lee, J. (2024). The mental health implications of artificial intelligence adoption: the crucial role of self-efficacy. Humanities and Social Sciences Communications.
2. Chuang, Y., Chiang, H., & Lin, A. (2025). Insights from the Job Demands-Resources Model: AI’s dual impact on employees’ work and life well-being. International Journal of Information Management.
3. Rabasa-Martín, Ó., & Martínez-Jarreta, B. (2026). Impact of artificial intelligence and work digitalization on mental health and occupational well-being: a scoping review. Frontiers in Public Health.
4. Giuntella, O., Konig, J., & Stella, L. (2025). Artificial intelligence and the wellbeing of workers. Scientific Reports.
5. Dong, X., Tian, Y., He, M., & Wang, T. (2024). When knowledge workers meet AI? The double-edged sword effects of AI adoption on innovative work behavior. Journal of Knowledge Management.
6. Jin, G., Jiang, J., & Liao, H. (2024). The work affective well-being under the impact of AI. Scientific Reports.
7. Gimpel, H., Lanzl, J., Regal, C., Urbach, N., Becker, J. S., & Tegtmeier, P. (2024). Stress from Digital Work: Toward a Unified View of Digital Hindrance Stressors. Information Systems Research.